Sosyal medya platformlarına ceza yağıyor

Dijital medyanın dev şirketleri, hukuki ihlaller dolayısıyla on milyarlarca dolarlık cezalara muhatap oluyor.

Kullanıcıların konum verilerini kurallara aykırı biçimde işlemekten, çocukları aşırı kullanıma teşvik etmeye kadar birçok sebeple platformlara ceza yağıyor.

ABD'nin New Mexico eyaletinde bir mahkeme, kullanıcıları gizlilik ve içerik denetimi politikaları konusunda yanılttığı gerekçesiyle sosyal medya şirketi Meta'nın eyalete 25 milyar dolar ceza ödemesine hükmetti.

Dava, Facebook'un yaklaşık 87 milyon profile ait verilerinin üçüncü taraf bir kişilik testi aracılığıyla toplanarak siyasi danışmanlık şirketi Cambridge Analytica'ya satılmasıyla bağlantılı veri ihlali iddialarına dayanıyor.

Eyaletin Başsavcısı ceza kararı için, "Silikon Vadisi'ne bir işaret, açık ve net bir mesaj olmalı." ifadesini kullandı.

Meta ayrıca, ağustos ayında sosyal medya platformlarının "çocukların ruh sağlığına zarar verdiği" suçlamasıyla ABD'de açılan bir davada eyaletlerle uzlaşmaya gitmişti. Şirket, ABD'deki 52 başsavcıyla 18 milyar dolarlık ödemeyi kapsayan bir anlaşmaya imza atıldığını duyurmuştu.

Konuya ilişkin dilekçede, davacıların Meta'nın teknolojisini ve sosyal medya platformları Facebook ile Instagram'ı gençleri platformlara dahil etmek ve nihayetinde onları bu platformların etkisi altına almak amacıyla kullandığını ileri sürdüğü anımsatılmıştı.

Meta'nın platformlarının tehlikeleri konusunda kamuoyunu defalarca yanılttığı ve platformların ABD'deki gençlerin ruhsal ve fiziksel sağlığına verdiği zararları görmezden geldiği gibi iddiaların hatırlatıldığı dilekçede, ilgili çocuk gizliliği yasasının da ihlal edildiği aktarılmıştı.

Eylül ayında Avrupa Birliği'nin (AB) kişisel veri düzenleyici kurumu, kullanıcıların konum verilerini AB kurallarına aykırı biçimde işlediği gerekçesiyle Google'a 403 milyon euro para cezası verdi.

Buna göre, Google, "web uygulama etkinliği" ile "konum geçmişi"ndeki konum verilerinin işlenmesinin hukuka uygunluğu ve adilliği, "konum doğruluğu"ndaki kişisel verilerin işlenmesine ilişkin hukuka uygunluk, adillik ve şeffaflık ilkelerine uyumu kanıtlayamaması ve bu üç özelliğin tümüne ilişkin şeffaflık yükümlülükleri nedeniyle cezaya çarptırıldı.

Yine eylül ayında TikTok, çocukları aşırı kullanıma teşvik edecek şekilde tasarlandığı iddiasıyla ABD'nin Alabama eyaletinde açılan davada 100 milyon dolar ödeme yapma ve çocukların platform kullanımını sınırlandıracak yeni önlemler alma konusunda uzlaşmaya vardı.

Şirketin ayrıca, ebeveynlerin çocuklarının platform kullanımını daha kapsamlı şekilde denetleyebilmesine imkan tanıyacağı bilgisi paylaşıldı.

Ağustos ayında ise ABD Adalet Bakanlığı, TikTok ve ana şirketi ByteDance ile "çocukların çevrim içi gizliliğinin korunmasına" yönelik davayı 400 milyon dolarlık anlaşmayla sonuçlandırdı.

Geniş bir yelpazede sürekli ihlallerle gündeme gelen sosyal medya platformlarının ilerleyen süreçlerde ne gibi yaptırımlarla karşı karşıya kalacağı merak konusu.